KOBİ’lerle ilgili yapılan literatür taraması sonucunda, özetle aşağıdaki tabloda yer alan özelliklere rastlanmıştır:
|
Özellik |
|
Finansal kaynakların kısıtlı olması |
|
Dinamik organizasyon yapısı |
|
Formel çalışma yöntemlerinin eksikliği |
|
Kalifiye eleman eksikliği |
|
Talep değişikliğine karşı esneklik |
|
Organizasyonel yapının kendiliğinden oluşması |
|
Fazla merkezi organizasyonel yapı (Kararlar çoğu zaman patron tarafından verilir) |
|
Bilişim stratejisi eksikliği |
|
Kısa karar verme süreci |
|
Büyük işletmelere bağımlılık |
Tablo 2.2. KOBİ Özellikleri
KOBİ’LER VE ERP
ERP uygulamaları KOBİ'lerde 1990'lı yıllardan itibaren
yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. ERP
uygulamasının kurulum, entegrasyon, maliyet yönetimi
oldukça önemlidir. KOBİ'ler hizmet verdikleri
müşterileri ellerinde tutmak ve müşteri sayısını
artırmak için ERP uygulamalarından önemli ölçüde yardım
alırlar. ERP yazılımlarının KOBİ'ler için faydaları
aşağıdaki gibidir:
|
|
Kurumsal strateji, vizyon ve hedeflerin hayata geçirilmesi. |
|
|
Kurum içinde ERP uygulamalarıyla çalışanların etkin entegrasyonunun sağlanması. |
|
|
Yeni entegrasyonla kurum içinde etkin bir kurumsal eğitim ve kültürün yaygınlaşması. |
|
|
ERP insan kaynakları uygulamalarının sistem üzerinde etkin kullanımı. |
|
|
Kurumsal hedeflere uygun görevlendirme ve eğitim desteği sağlanması. |
|
|
Siparişlerin etkin planlaması ve takibi. |
|
|
Yeni pazar ve ürünlerin tespiti ve geliştirilmesi. |
|
|
ERP uygulamaları, projede sorumlu yönetici ve çalışanlara karar destek sistemleri, detaylı analiz ve raporlama imkanı sunar. |
|
|
ERP, KOBİ'lere etkin iş yapış yöntemleri ve kendi dinamiklerini geliştirme de yardımcı olur. |
|
|
Operasyon maliyetlerinin düşürülmesi, verimliliğin artırılması ve kar marjının yükseltilmesi. |
|
|
Yatırımların daha etkin planlaması ve gerçekleştirilmesi. |
Yapılan birçok araştırma göstermektedir ki özellikle orta ve küçük ölçekli kurumlar bazı işlemleri birçok kez tekrarlamaktadır. Bu mükerrer işlemler sırasında belli başlı sorunlarla karşılaşmak mümkün. Örneğin sürekli veri girişi yapmak zaman kaybına neden olmakta, ayrıca bu girişlerde hata payı yükselmektedir. Farklı uygulamalardan gelen veriler farklı özellikte olacağı için bu verileri bütünleştirip analizler yapmak elma ile armudu karşılaştırmak gibi kalacaktır.
Entegre bir ERP paketinde gerekli veriler bir kere girildikten sonra ihtiyaç duyulan her noktada kullanılabilmektedir. Uygulamayı kullanan tüm süreçler ve çalışanlar, karar verme mekanizmasındaki yöneticiler bilgileri aynı biçimde, gerçek zamanlı olarak görme şansına kavuşur.
Ravarini’ye (2000) göre ERP sistemleri büyük işletmelere yönelik sistemlerdir. Buna karşın, bu pazarın doyması ERP tedarikçi firmalarını KOBİ’lere yönelik ürün ve metodolojiler üretmeye itmiştir. Gable & Stewart’a (2001) göre, KOBİ’lerin ERP yazılım firmalarının hedefi olmalarının sebebi aşağıdaki gibidir:
|
|
Büyük işletmeler pazarının doyuma ulaşması |
|
|
İstemci-sunucu maliyetlerindeki azalma |
|
|
Veritabanı yönetiminin kolaylaşması |
|
|
ERP’nin e-ticaret için ideal bir temel oluşturması |
|
|
KOBİ’ler için geliştirilmiş yerli yazılımların ERP’ye dönüşmesi |
|
|
ERP tedarikçi firmalar/danışman firmalar tarafından geliştirilen basit metodolojiler |
Dünyada birçok KOBİ, 1990’lı yıllardaki ERP fırtınasına yakalanmış ve bu sürecin maliyetlerini ve zorluğunu göğüslemekte zorlanmıştır. Bugün bu kurumların çoğu, güncelliğini kaybetmiş veya gereğinden fazla büyük uygulamalarla iş yapmaya çalışmakta ve rekabetçiliklerini korumak için yeni teknolojilere yatırım yapmak zorunda kalmaktadır. Bugün birçok KOBi ellerindeki sistemler için güncellemelere, farklı uygulamalara ve yeni teknolojilere gereksinim duymaktadır.
Günümüzde KOBİ’ler için maliyetlerin etkin biçimde yönetimi son derece önemlidir. Ayrıca KOBİ’lerin finansman eksiliği de önemli bir sorundur. Buna karşın günümüzün modern KOBİ’leri, müşteri tabanını büyütmek ve eldeki müşterileri korumak çabası içerisindedir. Her geçen gün farklılığı azalan ürün ve hizmetlerin getirdiği rekabet, KOBİ’lerin bir diğer önemli sıkıntısıdır. Bu sıkıntıların ERP ile kesiştiği noktalara bir göz atalım:
|
|
Kurumsal stratejilerin ve inisiyatiflerin hayata geçirilmesi için finansman yetersizliği |
|
|
Kurumsal vizyonu ve hedefleri belirlemedeki sıkıntı |
|
|
Kurumsal stratejilerin ve inisiyatiflerin iletişiminde yetersizlik |
|
|
Çalışanların daha verimli kılınması için gerekli olan ölçütlerin eksikliği |
|
|
Kurumsal amaçları gerçekleştirecek kalifiye insan kaynağı eksikliği |
|
|
Müşteri taleplerini planlamada yetersizlik |
Kurumsal stratejilerin belirlenmesi ve etkin biçimde duyurulmasının en iyi yolu, kurum içerisinde portal yapıları üzerinden çalışanlar ile etkileşimin sağlanmasıdır. Amaçlara yönelik girişimlerin hayata geçirilmesi için yine insan kaynağı ile etkin iletişim, e-işe alma sistemleri önemli avantajlar sağlayacaktır diğer yandan müşteri taleplerini öngörmeye yönelik analiz ve raporlama sistemleri süreci oldukça kolaylaştıracaktır. Her ne kadar orta ölçekli kurumlar bu tür çözümleri hayata geçirmekte büyük ölçekli kurumlardan biraz daha yavaş olsa da ERP tüm bu sorunlara çözüm getirmektedir.
Günümüzde KOBİ’ler, teknolojiyi, stratejilerini hayata geçiren bir araç olarak konumlandırmaktadır. Gelişmiş analiz araçları, karar destek sistemleri, raporlama araçları ve süreçlere özel uygulamaların özellikleri geliştikçe, bu hedef daha kolay gerçekleşmektedir. ERP çözümleri, bu çabanın en önemli destekçisidir.
KOBİ’lerin farklı iş yapma biçimleri ve kendilerine özgü dinamiklerinin çeşitliliği hala son derece fazladır. Buna karşın operasyonel maliyetlerin düşürülmesi ve yatırımların daha etkin gerçekleştirilmesi sayesinde KOBİ’ler iş amaçlarına daha etkin biçimde ulaşacaktır. Bunun yolu ERP’den geçmektedir. Bu bağlamda KOBİ’ler şu 3 noktaya dikkat etmelidir:
|
|
İş amaçlarının ve gerekliliklerin bugünün şartlarına göre belirlenmesi |
|
|
Potansiyel çözümlerin, üreticilerin ve katma değerli satıcıların değerlendirilmesi |
|
|
Planların bugün için değil gelecek için yapılması |


